Thủ môn giữ bóng quá tám giây: vì sao đối phương được hưởng phạt góc?
Theo Luật 12 của IFAB, khi thủ môn kiểm soát bóng bằng tay hoặc cánh tay trong khu phạt đền lâu hơn tám giây, trọng tài cho đội đối phương hưởng quả phạt góc. Mốc đếm bắt đầu từ lúc trọng tài xác định thủ môn đã kiểm soát bóng; việc nằm xuống hoặc nảy bóng không tự làm đồng hồ bắt đầu lại. Quyết định phụ thuộc vào quyền kiểm soát thực tế và thời điểm thả bóng, chứ không chỉ vào cảm giác trận đấu bị chậm.
Điểm chính
- Tám giây áp dụng khi thủ môn có quyền kiểm soát bóng bằng tay hoặc cánh tay trong khu phạt đền; trọng tài đếm năm giây cuối bằng động tác tay.
- Nảy bóng xuống đất hoặc tung bóng lên khi vẫn kiểm soát không làm dừng thời gian; sau khi thả bóng, đối phương có thể tranh chấp.
- Quá thời hạn dẫn đến phạt góc ở phía gần vị trí thủ môn bị xử phạt; bản thân lỗi này không mặc nhiên là thẻ phạt.
Khi nào tám giây bắt đầu?
Điều quan trọng trước tiên là phân biệt “có thể chạm bóng” với “đang kiểm soát bóng”. Theo IFAB, thủ môn kiểm soát bóng khi bóng nằm giữa hai tay, giữa tay và mặt đất hoặc cơ thể, khi thủ môn giữ bóng trên bàn tay đang duỗi, hoặc chủ động nảy bóng và tung bóng lên. Trọng tài xác định thời điểm kiểm soát bắt đầu; đồng hồ không đợi đến lúc thủ môn đứng dậy hay bước ra khỏi khu cấm địa. [1]
Vì vậy, nếu thủ môn bắt gọn cú sút rồi nằm xuống vài giây, thời gian vẫn chạy trong lúc bóng còn được giữ bằng tay. Còn nếu bóng bật khỏi tay trong một pha cứu thua và thủ môn chưa kiểm soát ổn định, người xem không nên tự cộng thời gian chỉ từ khoảnh khắc bóng chạm găng. Trọng tài đánh giá tình huống cụ thể và bắt đầu đếm khi đã có quyền kiểm soát theo định nghĩa của luật. Một cú phát bóng bằng chân sau khi bóng rời tay cũng khác với việc tiếp tục cầm bóng.
Nảy bóng và thả bóng có tác dụng gì?
Nảy bóng trên mặt sân vẫn được nêu rõ là một dạng kiểm soát. Thủ môn không thể giữ bóng, nảy vài lần rồi cho rằng mỗi lần bóng chạm đất sẽ mở ra một khoảng thời gian mới. Tương tự, tung bóng lên không trung trong khi vẫn chủ động kiểm soát cũng nằm trong mô tả của Luật 12. Cách đọc này giúp quy tắc tập trung vào quyền kiểm soát, thay vì hình thức thủ môn đang cầm bóng bằng một hay hai tay.
Khi thủ môn thực sự thả bóng trong giới hạn tám giây, quyền kiểm soát bằng tay kết thúc. Từ đó, đối phương có thể gây sức ép để tranh bóng theo các quy tắc thông thường. Tuy nhiên, nếu thủ môn lại chạm bóng bằng tay trước khi bóng chạm một cầu thủ khác, luật có thể dẫn đến quả phạt gián tiếp cho đối phương. Do đó, hành động thả bóng không phải một cách “đóng băng” tình huống; nó chuyển trận đấu sang trạng thái bóng có thể bị tranh chấp.
Trọng tài xử lý quá thời hạn như thế nào?
IFAB yêu cầu trọng tài trực quan đếm năm giây cuối bằng tay giơ lên. Nếu thủ môn vẫn kiểm soát bóng quá tám giây, hình phạt là quả phạt góc cho đội đối phương, thực hiện từ phía gần vị trí thủ môn khi lỗi bị thổi. Cách xác định vị trí gần nhất cho phép trọng tài áp dụng nhất quán mà không phải đo chính xác điểm bóng được bắt đầu giữ. Đây là một quả phạt góc, không phải quả phạt gián tiếp như nhiều người vẫn nhớ từ cách áp dụng trước đây.
Một lỗi đơn lẻ không tự động đồng nghĩa với thẻ vàng. Luật nêu khả năng cảnh cáo nếu thủ môn lặp lại hành vi vi phạm. Trước khi kết luận từ một đoạn phát sóng, cần xem thủ môn đã thật sự kiểm soát bóng chưa, bóng có còn trong khu phạt đền không, và thời gian có vượt quá giới hạn không. Khi theo dõi các trận bóng đá trực tiếp tại KLIVE, người xem có thể dùng ba câu hỏi đó để hiểu vì sao trọng tài dừng trận và chỉ tay về góc sân.
Nguồn tham khảo
Câu hỏi thường gặp
Thủ môn nảy bóng xuống đất thì tám giây có bắt đầu lại không?
Không. Nảy bóng khi vẫn kiểm soát bằng tay hoặc cánh tay vẫn thuộc thời gian kiểm soát theo Luật 12.
Quá tám giây thì đội đối phương được hưởng quả gì?
Trọng tài cho hưởng quả phạt góc ở phía gần vị trí thủ môn khi bị xử phạt.
Thủ môn có luôn nhận thẻ vàng không?
Không. Luật không quy định thẻ tự động cho một lần vi phạm; việc cảnh cáo có thể áp dụng khi hành vi lặp lại.